naar top
Menu
Logo Print

HOU BATTERIJEN IN OPTIMALE CONDITIE

Accuserviceapparatuur test, vervangt en laadt batterij

Als we de batterij beschouwen als het 'hart' van de elektrische autosystemen en we weten dat hedendaagse voertuigen meer dan ooit afhangen van elektronica, komt snel het besef dat de batterij steeds in optimale conditie moet zijn. Daarom is het nodig om professionele apparatuur te gebruiken bij het testen, laden en vervangen van de batterij. Wij helpen u door het kluwen van accutesters, 'memory savers', diagnoseapparatuur en laders.


BATTERIJEN EN SERVICE

Een batterij werkt met het verschil (in spanning) tussen de twee interne platen (polen). Die zitten in een elektrolytische oplossing en creëren een chemische reactie wanneer een verbruiker wordt aangesloten. Zo ontstaat er stroom (elektronenmigratie).

Lege batterij

Het zwavelzuur in de oplossing kan echter op een gegeven moment volledig weggereageerd zijn, waardoor de batterij 'ontladen' is. Die kan opgeladen worden, maar men moet daarvoor eerst deze ontlading detecteren. Wanneer de batterij einde levensduur is, dringt een vervanging zich op. Dit is geen sinecure, aangezien veel systemen van de hedendaagse wagen héél afhankelijk zijn van hun stroomtoevoer.

Belang service

Auto-elektronica is belangrijk, en de krachtbron voor deze elektronica is dit zeker. Daarom wordt er aanbevolen om bij ieder onderhoud toch even de status van de accu te testen. Dit neemt niet veel tijd in beslag en geeft u de mogelijkheid om eventueel preventief op te treden, waardoor uw klant niet plots zonder stroom (en zonder vervoer) valt.

Complexiteit

Met het innemen van een steeds belangrijkere positie binnen het voertuig werd het elektrische systeem ook complexer. Vervangen en opladen is dus geen eenvoudige klus, want er moet rekening gehouden worden met de invloed van de accu op de ECU. Ook het aanmelden van de accu bij het boordcomputersysteem moet correct gebeuren. Hierbij komt er niet zelden een diagnoseapparaat te pas.


TESTEN

Analoge tester (weerstand)

Het beeld van een bewegende naald op een toestel is stilaan aan het verdwijnen uit de werkplek. Voor de volledigheid toch het werkingsprincipe: dit toestel zet na de aankoppeling met klemmen een ontlading op de accu, waarbij een hoog stroomverbruik gesimuleerd wordt. Vervolgens geeft de meter aan in welke mate de batterij erin slaagt het verbruik van de tester aan te vullen. De laadspanning kan ook gemeten worden, maar met een analogische nauwkeurigheid. Met dat type tester zijn er echter nadelen: de 'gezondtoestand' van de accu wordt niet gemeten en voor de test moet de batterij ook een minimumladingtoestand hebben.

Geleidingsvermogenstest

Een 'conductance'-accutest meet de beschikbare actieve plaatoppervlakte in de accu. Die bepaalt de beschikbare koudstartstroom. Een gezonde accu heeft een hoog geleidingsvermogen. Door de veroudering van de accu, corrosie en sulfatatie kan het actieve plaatoppervlak verminderen en daalt het geleidingsvermogen, en dus de koudstartstroom. Bij deze test wordt de digitale accutester aangesloten al dan niet met krokodillenklemmen op beide polen van de batterij.

Testen via OBD

Een batterijtest kan met sommige diagnosetoestellen/testers ook digitaal verlopen via de diagnosestekker. U hoeft enkel de OBD-kabel aan te koppelen en het programma zijn werk te laten doen. Sommige toestellen geven niet enkel de meetwaarden, maar meteen ook advies aangaande het al dan niet vervangen.


OPLADEN

Zoals eerder vermeld, kan het zwavelzuur in de elektrolytische oplossing in de batterij weggereageerd zijn. Ook een te diepe ontlading, lange periodes van inactiviteit, een te lage of hoge omgevingstemperatuur hebben hun invloed op het laten leeglopen van de batterij. Batterijladers kunnen hier uitkomst bieden. Er zijn er in verschillende uitvoeringen:
  • Lineaire lader: deze transformatorlader transformeert een hoge netspanning aan de primaire kant naar een lagere wisselstroomspanning aan de secundaire zijde. Deze wisselstroom wordt vervolgens gelijkgericht naar gelijkstroom om de accu mee te laden. Deze stroom pulseert vanwege netspanningsfluctuaties;
  • Hoogfrequentlader: bij een hoogfrequentlader wordt de wisselspanning meteen gelijkgericht, waarna een elektronische schakeling de gelijkspanning omzet in wisselspanning met een veel hogere frequentie dan die van het lichtnet. Die wordt door een lichte hoogfrequenttransformator omgezet in een vlakke spanning zonder rimpel;
  • Meertrapslader: microprocessorgestuurde meertrapsladers zijn in staat om middels een nauwkeurige dosering van de laadspanning en de laadstroom in een aantal stappen tot een volledig geladen accu te raken. Soms wordt er door de microprocessor niet alleen rekening gehouden met stroom en spanning, maar ook met de temperatuur van de accu;
  • Druppellader: een onderhoudslader voorkomt dat de accu door een zelfontlading niet meer inzetbaar is, zodra dat gevraagd wordt.

BOOSTERS/STARTERS

Om in noodgevallen toch voertuigen opgestart te krijgen, kan men gebruikmaken van boosters/ starters. Die leveren onmiddellijk energie tegen een hoge stroomsterkte.

Werking

Een booster is een koffer met een of meerdere 12V-batterijen, aangesloten op kabels met klemmen. Bij een verbinding van de booster via de klemmen op de polen neemt de booster de functie van de batterij over. Hij dient dus als tijdelijke vervanging om de motor gestart te krijgen. Eens op gang, zou de dynamo weer de kans moeten hebben om de batterij op te laden.

Vermijd piekspanning

Een van de voornaamste oorzaken van schade aan elektrische voertuigsystemen is de piekspanning. Die kan optreden wanneer een booster wordt afgekoppeld van een draaiend voertuig zonder batterij. Dit kan transitiepiekspanningen tot 60 V veroorzaken omdat de dynamo een afwezige batterij probeert op te laden. Sluit dus enkel een booster aan wanneer er ook nog een batterij in het voertuig zit. Een andere optie is het aanzetten van de grote verbruikers, zodat de 'laadstroom' die de piek veroorzaakt, door deze verbruikers wordt geabsorbeerd.

VERVANGEN

Op een gegeven moment zal een batterij finaal de geest geven. Als opladen eenvoudigweg niet meer volstaat, dringt een vervanging zich op. Dit is geen eenvoudige klus, aangezien de moderne voertuigelektronica vaak niet stroomloos gezet mag worden door het risico op dataverlies en een ontregeling van de ECU. Hierbij is een 'memory saver' een handige tool. Die neemt de taak van de batterij kortstondig over tijdens de vervanging. Voor voertuigen die voorzien zijn van een batterijmanagementsysteem en/of een start-stopsysteem, is een diagnosetoestel in elk geval aangewezen. Dit om de batterij correct aan te melden bij de boordcomputer.

Kies de juiste batterij

Bepaal de juiste batterij voor de vervanging en hou daarbij de aanbevelingen van de OEM-fabrikant bij de hand.

  • Soort batterij: een conventionele batterij mag dan wel in de praktijk door een AGM-batterij kunnen worden vervangen, toch luidt de algemene vuistregel: 'Vervang een batterij door eenzelfde soort batterij'. De specifieke soort batterij die er door de OEM in werd geplaatst, maakt namelijk deel uit van een uitgekiend elektronicageheel;
  • Batterijafmetingen: kies de batterij met de dimensies die het best passen in de fysieke afmetingen van het voertuig;
  • Koudstartstroom: voor een goede startcapaciteit moet men het aantal ampères weten dat een batterij gedurende een bepaalde tijd kan leveren bij een temperatuur van -18 °C (zie kaderstuk Euronorm);
  • Reservecapaciteit: de reservecapaciteit helpt het elektrische systeem van stroom te voorzien als de dynamo stuk is. Dit wordt gemeten in het aantal minuten dat de batterij stroom kan leveren voor het voltage onder de benodigde waarden komt.

Verwijder de oude batterij

Bestudeer eerst zorgvuldig de locatie van de positieve aansluitpool van de batterij en markeer die op de positieve kabel. Verwijder vervolgens de massakabel om 'ongelukjes' te voorkomen. Gebruik bij het verwijderen van de batterijkabel steekringen/ steeksleutels met de juiste wijdte. Controleer het batterijvak op eventuele schade. Onderdelen met corrosie moeten gereinigd worden met water (en ammonia/soda) en een harde borstel. Daarna laten drogen en schilderen. Reinig ook de massa-aansluiting en maak die stevig vast. Draai ook het startmotorrelais en de startmotoraansluitingen stevig vast.

Installeer de nieuwe batterij

De batterij moet bij de plaatsing horizontaal in het batterijvak geplaatst worden. De houder moet worden aangedraaid tot hij goed vastzit. Let daarbij op voor beschadiging van de behuizing of het deksel van de batterij. Raadpleeg de handleiding bij de auto voor de juiste aanhaalmomenten. De massakabel moet als laatste aan de batterij worden bevestigd. Controleer of de polariteit overeenkomt met de specificaties van het voertuig. De massapolariteit wordt vaak aangegeven. Merk op dat de kegelvormige, positieve pin groter is dan de negatieve pin.


EN 50342

De Euronorm EN 50342 omschrijft de testcondities voor (automotive) batterijen. Die testen verlopen bij -18 °C. Bij ontlading met een koudstartstroom van Icc (kortsluitstroom) tot een spanning van 7,5 V moet de tijd nog minstens tien seconden bedragen. Bovendien moet er nog aan een extra criterium voldaan worden; bij een verdere ontlading tot 6 V moet de tijd minimaal 90 seconden (volgens klasse C1) of 150 seconden (volgens klasse C2) bedragen.

ALL-IN-ONE OF VOOR ELKE FUNCTIE ÉÉN TOESTEL?

Er bestaan accuserviceapparaten die alle functies (testen, laden en inlezen) combineren in één toestel, maar voor elk van de voornoemde functies bestaat er ook een separaat toestel. Ook zijn er diagnosetoestellen op de markt die ook voor de accuservice de nodige functies bevatten. De keuze voor het een dan wel het ander hangt af van de prijs die u voor het toestel/de toestellen kunt krijgen, en de frequentie waarmee u de diverse functies nodig heeft bij de accuservice.