naar top
Menu
Logo Print
26/09/2018 - BABETTE SOETAERT

INTELLIGENTE SCHOKDEMPERS
TILLEN RIJCOMFORT NAAR ONGEZIENE HOOGTES

VERBETERDE DYNAMIEK EN OPTIMALE RIJEIGENSCHAPPEN

Schokdempers zijn een van de belangrijkste onderdelen van het ophangsysteem van een wagen. Ze bepalen de wegligging en de remweg, absorberen schokken van oneffen oppervlakken, zorgen voor een continu contact van de banden met het wegdek én hebben een beduidende invloed op hoe de chauffeur het rijcomfort van een wagen percipieert. De laatste jaren zijn autoconstructeurs volop bezig dat rijcomfort naar ongeziene hoogtes te tillen. De implementatie van intelligente schokdempers maakt hier deel van uit en biedt bestuurders een dynamische, gecontroleerde en comfortabele rijervaring.

Intelligente schokdemper

INTELLIGENTE SCHOKDEMPERS

De voorbije jaren speelde zich op technologisch gebied een interessante evolutie af dankzij de opkomst van intelligente schokdempers. Het gaat hierbij om schokdempers die hun dempingseigenschappen in real time kunnen veranderen om de dynamiek van het voertuig te verbeteren en optimale rijeigenschappen te bieden. Terwijl bij passieve schokdempers de dempingseigenschappen vastliggen van bij het ontwerp, gaan sensoren bij intelligente schokdempers tientallen keren per seconde de rijomstandigheden en de kwaliteit van het wegdek na. Een combinatie van elektronische en hydraulische systemen varieert onafgebroken de dempingskarakteristieken om optimaal te beantwoorden aan elke situatie. De wagen is dankzij intelligente schokdempers m.a.w. continu in contact met zowel de bestuurder als de weg, om een dynamischere, gecontroleerde, comfortabele en prettigere rijervaring te bieden.

Intelligente schokdemper

Werkingsprincipe

Een schokdemper is opgebouwd uit een cilinder, die verbonden is met het chassis, en een zuiger, die verbonden is met de wielophanging. De meeste schokdempers werken hydraulisch, al bestaan er ook hydraulische dempers met een gasvulling. De zuiger perst de olie door kleine openingen in de demper en op die manier wordt er een weerstand gecreëerd die de bewegingen van het onderstel dempt. Een intelligente ophanging zorgt voor voortdurende aanpassingen van de demperinstellingen in wisselende weg- en rijomstandigheden. Dit is mogelijk doordat er intelligente schokdempers worden aangesloten op de electronic control unit of ECU. Deze kan de gegevens, afkomstig van sensoren en signalen van het netwerk in het voertuig, verwerken en zo de dempingskarakteristieken optimaliseren. Ze zijn dus op dezelfde manier ontworpen als conventionele schokdempers, maar zijn uitgerust met elektrische kleppen die quasi onmiddellijk en continu door de ECU kunnen worden aangepast, wat resulteert in betere rijprestaties.

VERSCHILLENDE MATEN EN TYPES

Intelligente schokdempers
De selectieve demping bestaat uit vier elektronisch gestuurde schokdempers die verbonden zijn met een controle-eenheid die de aan-uitklep in elke demper verandert

Intelligente schokdempers bestaan in actieve of semi-actieve ophangingssystemen:

Semiactieve ophanging

Een semiactieve ophanging past de dempwaarden continu aan de wegomstandigheden aan en maakt de schokdemper dus voortdurend harder of zachter. Deze controle is mogelijk dankzij de koppeling tussen de elektronische controle-eenheid en de vier schokdempers, die over een continu veranderlijke dempingscoëfficiënt beschikken.

  • Selectieve demping: met dit soort demping kunnen bestuurders met een simpele druk op de knop tussen comfort- en sportsetting switchen. De vier elektronisch gestuurde schokdempers kunnen dankzij hun verbinding met de elektronische controle-eenheid de aan-uitklep in elke demper veranderen, waardoor er gewisseld kan worden tussen een zogenaamde harde of zachte klep.
  • Continue variabele semiactieve ophanging: hierbij analyseert de demper voortdurend de weg- en rijcondities om vervolgens in real time de vier schokdempers te kunnen aansturen. Deze dempers zijn andermaal verbonden met de ECU die de sensorinput, zoals de wielversnelling, de koetswerkverplaatsing en de stuurhoek, verwerkt en iedere 10 milliseconde de demperinstellingen aanstuurt. Dit soort intelligente schokdempers is gebaseerd op een demper met drie buizen met één extern bevestigde, actieve, elektromagnetisch gestuurde, hydraulische klep die de demping controleert.
  • Lichtgewicht semiactieve dempertechnologie: deze geëvolueerde dempertechnologie bestaat uit twee onafhankelijk, extern gemonteerde elektrohydraulische kleppen in plaats van één actieve klep per demper. Deze twee kleppen beheren terugslag- en compressiebewegingen onafhankelijk. Deze technologie kan bovendien geüpgraded worden met een rollcontrolesysteem dat bestaat uit hydraulische leidingen tussen de schokdempers die de mechanische anti-roll bar vervangen. De rolstijfheid is progressief en kan door de chauffeur bepaald worden mits installatie van een APMU of Automatic Pressure Maintenance Unit.

Actieve ophanging

Dit betreft een systeem dat het vermogen heeft om zich voortdurend af te stellen op veranderlijke wegomstandigheden. De ontwerpparameters van het systeem worden voortdurend uitgebreid met een onophoudelijke opname en aanpassing van die criteria. Een computer geeft krachtige activatoren op elk wiel nauwkeurig door wanneer, in welke richting, op welke afstand en hoe snel te reageren. Deze computer gebruikt een sensornetwerk om gegevens te verzamelen die hij vervolgens gebruikt om in te calculeren hoe het wiel het best bestuurd wordt naargelang van de situatie.

  • Volledig actieve ophangingsoplossing: hier wordt opnieuw gebruikgemaakt van de hoekactuatoren, maar ze worden aangevuld met externe hydraulische power packs die krachten kunnen genereren die rollen, gieren en duiken helpen controleren. Een anti-roll bar wordt met dit systeem dus overbodig.

Intelligente schokdempers SUV's
Dankzij hydraulische hefinrichtingen op de vier hoeken en onafhankelijk bewegende veer­platen voor een variabele hoogte- en niveau­regeling worden de indrukwekkende resultaten, die intelligente schokdempers behalen bij conventionele wagens, recent ook bij SUV’s behaald

INTELLIGENTE SCHOKDEMPERS
VOOR SUV'S

De indrukwekkende resultaten die intelligente schokdempers behalen bij conventionele wagens, kunnen recent ook bereikt worden bij SUV's. Het gaat hierbij om een semi-actieve ophangingstechnologie met nieuwe prestatieverhogende opties. De prestaties en het comfort van de SUV worden zowel op als naast de weg aanzienlijk verbeterd dankzij een verminderde impact tijdens het bochtenwerk, het remmen en het versnellen van de wagen. Dankzij hydraulische hefinrichtingen op de vier hoeken en onafhankelijk bewegende veerplaten voor een variabele hoogte- en niveauregeling wordt een betere bodemvrijheid tijdens het offroadrijden gerealiseerd, wordt een eenvoudige toegang voor passagiers gecreëerd, worden er ladingsveranderingen gecompenseerd en wordt de aerodynamische weerstand tijdens het rijden op de snelweg verkleind. Deze technologie biedt bovendien ook een nuttige upgrade voor elektrische voertuigen, die door hun hoge batterijgewicht bijzonder gevoelig zijn voor de hellingshoek bij acceleratie en vertraging.

VEILIGHEIDSISSUE

Intelligente schokdempers zijn bepalend voor de veiligheidsperceptie in een wagen en worden dusdanig beschouwd als een veiligheidsaspect. Wanneer ze goed ontworpen, afgesteld en gemonteerd zijn op een geavanceerd veringssysteem, dragen ze bij aan de veiligheid door de grip en stabiliteit van de band te verbeteren, de remafstand te verkorten en de wegligging tijdens het manoeuvreren te verbeteren. In het onwaarschijnlijke geval dat het elektrische systeem uitvalt, vallen de intelligente schokdempers terug op de standaardinstellingen in een zogenaamde 'fail safe'-modus. Bovendien worden foutmeldingen via de ECU naar het communicatiecentrum van het voertuig gestuurd, waardoor de bestuurder onmiddellijk op de hoogte is van eventuele problemen en meteen de garage kan contacteren.

TOEPASSINGSGEBIED

Volledig actieve ophangingsoplossingen zijn technologieën die voorlopig enkel terug te vinden zijn in de recentste wagens van het premiumsegment. Toch zal deze techniek wellicht stilaan doorsijpelen naar de bredere voertuigmarkt, waardoor de prijs van deze eerder dure schokdempers ook gedrukt zal worden. Producenten halen ondertussen het maximum uit semiactieve schokdempers die vanuit een technologisch oogpunt een eenvoudiger karakter aannemen.