Remote diagnose brengt specialisten binnen handbereik
Diagnose op afstand als antwoord op complexe voertuigen
Hoe geavanceerder auto's worden, hoe meer ze afhangen van ingebouwde technologie en software. Maar daarmee neemt ook de complexiteit toe. Als je in een niet zo ver verleden een wagen de brug moest oprijden om te vinden wat er mee scheelde, is de eerste stap vandaag hem aan een multimerkendiagnosetoestel hangen. Maar eerlijk is eerlijk, er zijn situaties waarin ook die technologie tegen haar limieten aanbotst, zeker door het toegenomen aandeel van elektronica in wagens. Dankzij remote diagnose krijgen onafhankelijke garages echter ook vanuit de eigen werkplaats toegang tot originele tools van constructeurs om te coderen en te programmeren. Een perfect complementaire tool, die de laatste jaren inherent deel is gaan uitmaken van het dienstenpakket voor garages. Een evolutie die in een verdere stroomversnelling geraakt door de steeds grotere complexiteit van wagens en het diversere aanbod aan vooral elektrische voertuigen.
Remote diagnose verwijst naar een systeem waarmee storingen in auto's op afstand kunnen worden opgespoord en verholpen. Minder dan vijftien jaar geleden leek het idee om reparaties uit te voeren aan een voertuig dat zich in een andere stad, een ander land – of zelfs op een ander continent – bevond misschien vergezocht.
In de geconnecteerde wereld van vandaag, waar velen van ons elke dag vele megabytes aan gegevens over continenten heen verzenden en ontvangen, vaak zonder dat we het ons realiseren, is diagnose op afstand nu echter een realiteit die enorme voordelen oplevert voor de service- en reparatiesector. Je hebt immers met één toestel en verbinding toegang tot originele tools van alle constructeurs, in plaats van voor elk merk afzonderlijk een login te moeten aanvragen via Pass-Thru (zie kaderstukje).
Zie het als een extra, externe werkkracht. Een perfecte aanvulling op de al aanwezige diagnoseapparatuur in de werkplaats.
Pass-Thru
Sinds 2009 vereist de Euro 5-norm dat voertuigfabrikanten technische reparatie-informatie verstrekken via hun onlineportalen, ook aan onafhankelijke werkplaatsen. Sindsdien kunnen onafhankelijke werkplaatsen zich registreren voor toegang tot originele fabrieksgegevens voor diagnose, service, reparatie, software-updates en onderhoud via de Pass-Thru-interface volgens SAE J2534. Na het doorlopen van de vereiste procedures kan deze technische informatie worden aangekocht.
Hoe werkt het?
Remote diagnoseoplossingen bestaan uit een combinatie van hardware en software. Samen verbinden ze het voertuig met een netwerk om de gegevens van de wagen uit te lezen voor support of voor verkeer in de omgekeerde richting bij coderingen of software-updates. Met een voertuigcommunicatie-interface (VCI) kan een pc-gebaseerde diagnoseapplicatie communiceren met de elektronische regeleenheden van het voertuig. De sensorgegevens en diagnostische informatie komen meestal uit het CAN-busnetwerk van de wagen voor een betrouwbare en efficiënte communicatie tussen systemen.
"Met remote diagnose krijgt de werkplaats toegang tot constructeurtools en gespecialiseerde ondersteuning zonder zelf zware investeringen te moeten doen"
CAN FD is een nieuwe versie van de CAN-bus die in vrijwel alle auto's wordt gebruikt om ECU's (elektronische regeleenheden) met elkaar te laten communiceren. Klassieke CAN-bussen zijn beperkt tot een snelheid van maximaal 1 Mbit/s en 8 bytes gegevens per bericht. In CAN FD kunnen per bericht tot 64 bytes worden verzonden en tijdens de datafase kan de bitsnelheid oplopen tot 5 Mbit/s of zelfs 8 Mbit/s. Deze verhogingen in snelheid en datavolume lossen het bandbreedteprobleem van klassieke CAN op.
Een andere ontwikkeling, los van het CAN-netwerk, is DoIP. Dat staat voor Diagnostics over Internet Protocol. Het is een diagnosestandaard die communicatie over een IP-netwerk (meestal ethernet) mogelijk maakt in plaats van via de traditionele CAN-bus. DoIP is gestandaardiseerd in ISO 13400 en gebruikt het TCP/IP-protocol, waardoor voertuigdiagnosegegevens in netwerkpakketten worden verpakt. Dit biedt een veel hogere snelheid en flexibiliteit. Ethernetverbindingen zijn sneller en stabieler, wat betekent dat foutcodes uitlezen, live data streamen en ECU's herprogrammeren vlotter gaat dan via de beperktere CAN-bus.
Waarom remote diagnose?
Niet meer afhankelijk van merkengarages
Maar genoeg afkortingen voor even. Waarom is remote diagnose nu in opmars? Zoals aangehaald in de aanhef blijven universele diagnosetoestellen belangrijk, maar kunnen ze ook niet alle problemen oplossen. Moderne voertuigen bevatten immers tientallen ECU's, verbonden in complexe netwerkarchitecturen en beschermd door beveiligde toegangssystemen (bijvoorbeeld Security Gateway, zie kaderstukje). Om de juiste diagnose te stellen of bepaalde handelingen uit te voeren zal je originele tools van de constructeur nodig hebben. Voor een merkengarage zijn die binnen handbereik, voor universele garages kan remote diagnose een efficiënte uitweg bieden.
Concreet betekent dit dat de werkplaats toegang krijgt tot OEM-conforme diagnose en ondersteuning, zonder zelf alle complexe en vaak dure investeringen te moeten doen. Bijvoorbeeld om ADAS-systemen correct te kalibreren of om software-updates uit te voeren, om maar twee voorbeelden te geven. Ze hoeven dus niet meer fysiek met de wagen naar de constructeur te rijden en te wachten. Enkel de wagen inpluggen en de remote diagnose zijn werk laten doen. Ondertussen kunnen ze zelfs andere taken uitvoeren. Een enorme winst in tijd dus, zeker gezien de schaarste aan geschoold personeel.
Security Gateway
Safety first. Ook bij remote diagnose. Om te verhinderen dat men voor de verkeerde doeleinden van op afstand toegang kan krijgen tot de wagen, werd de Security Gateway in het leven geroepen. Deze fungeert als een filter tussen de OBD-poort (diagnoseaansluiting) en de elektronische regeleenheden (ECU's) van het voertuig. Het voorkomt dat bepaalde gevoelige handelingen – zoals het wissen van foutcodes, het uitvoeren van actuatortesten of het resetten van dashboardlampjes – worden uitgevoerd zonder voorafgaande authenticatie.
Ondersteuning van specialisten
De tweede reden waarom remote diagnose in belang toeneemt, is eveneens terug te brengen tot die toegenomen complexiteit. Zie het als jouw eenvoudige toegang tot een specialist. Ook als huisarts kan je niet alle problemen van je patiënten oplossen. Soms moet je ze doorverwijzen naar een specialist. Met remote diagnose heb je specialisten voor elk merk en elk type probleem binnen handbereik.
Voordelen van remote diagnose
• Voertuigen blijven in de eigen werkplaats
• Minder doorverwijzingen naar dealers
• Hogere nauwkeurigheid, minder fouten
• Snellere doorlooptijden door efficiëntere diagnose
• Minder investeringsdruk
Aandachtspunten
Remote diagnose is echter geen alternatief voor een SERMI-certificaat. Zowel de leverancier van remote diagnose als de werkplaats moeten erover beschikken. Sinds 1 april 2024 moet je als onafhankelijke werkplaats beschikken over een SERMI-certificaat en een accreditatie voor individuele werknemers als je wil werken aan alle onderdelen in een wagen die te maken hebben met diefstalpreventie, zoals sleutels inleren, sloten vervangen en software-updates uitvoeren aan beveiligde elektronicamodules.
SERMI staat voor "Security-Related Repair and Maintenance Information" en is een Europese standaard. Met SERMI krijgen autobedrijven met één aanvraag via één certificaat toegang om alle antidiefstalsystemen van verschillende fabrikanten te coderen, programmeren, inleren enzovoort. Ook voor remote diagnose blijft dit dus nodig. De aanbieders van remote diagnose zullen aan de eindgebruiker (werkplaats) een autorisatielink doorsturen om een digitale registratie uit te voeren indien dergelijke diagnosewerkzaamheden worden gevraagd.
Daarnaast is het belangrijk dat alle interventies van remote diagnosespecialisten volledig conform de voorschriften van de constructeurs gebeuren. Dat is geen detail, maar een absolute voorwaarde om kwaliteit, veiligheid en garantie te waarborgen. Technische diepgang en zekerheid, dat is waar het in de praktijk om draait.
Juiste keuze van leverancier
De meeste aanbieders van remote diagnose maken gebruik van een vergelijkbare interface om de verbinding met het voertuig te maken. Wie achter die verbinding zit, maakt het verschil in hoe efficiënt garages geholpen zullen worden.
Je wil in de eerste plaats een partner die jouw workflow niet vertraagt. Dat wil enerzijds zeggen: voldoende gespecialiseerde supporttechniekers. Die moeten de merken die jij wil bedienen goed in de vingers hebben. Voor de klassieke merken is dat meestal geen probleem, maar kunnen ze ook overweg met alle nieuwe merken voor elektrische voertuigen? Ze moeten evengoed de handelingen die jij remote wil laten uitvoeren, zoals bijvoorbeeld ADAS-kalibraties, beheersen.
Anderzijds heeft een aanbieder van remote diagnose voldoende servercapaciteit nodig om meerdere voertuigen tegelijk te kunnen programmeren. Verder wil je een partner die de programmeer- of codeerprocedures tot in de puntjes volgt, zodat er geen garantiekwesties kunnen ontstaan. Remote diagnose is een gamechanger en kan de productiviteit van de werkplaats aanzienlijk verbeteren, maar alleen als monteurs snel en gemakkelijk toegang hebben tot de service en de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben om de klus te klaren.
Toekomst voor remote diagnose
Met de komst van artificiële intelligentie zal remote diagnose een nog hogere vlucht nemen, vooral om complexe problemen met voertuigen opgelost te krijgen. De specialisten krijgen er dan immers slimme assistenten bij. Door AI diep in de voertuiggegevens te laten duiken, kunnen trends geanalyseerd worden, zoals terugkerende spanningsschommelingen of patronen van ontstekingsfouten, om onderliggende oorzaken efficiënter op te sporen.
Snellere toegang tot gegevens maakt verificatie echter niet overbodig. Het zorgt er alleen voor dat het uitgangspunt beter wordt afgebakend. Hebben we dan nog autotechniekers nodig in de werkplaats? Absoluut. Gegevens op afstand verbeteren de diagnose, maar kunnen geen fysieke inspectie uitvoeren van versleten onderdelen, beschadigde bedrading of vervuilde vloeistoffen.
Telematica kan weliswaar een waarschuwing over het remsysteem melden, maar alleen een fysieke inspectie geeft uitsluitsel over de dikte van de remblokken, de staat van de remschijven of slijtage aan de onderdelen. Praktische vaardigheden blijven dus essentieel. De technicus van de toekomst moet digitale analyse combineren met fysieke tests.
