EV-readiness vraagt grote inspanningen
van garages en scholen
Op 22 oktober kwamen tal van professionals uit de automotivesector samen op het AfterSales Connect-event in Terhulpen voor een studiedag rond EV-readiness. Waar de nadruk in de voormiddag lag op marktontwikkelingen en rendabiliteit, kwamen we in de namiddag te weten wat het betekent om EV-ready te zijn. We volgden de presentatie van Yannis De Swert, Manager Technical Training Development bij Educam, en kregen van schooldirecteur Steven Helsen een unieke blik achter de schermen van GITHO Nijlen.
Are you EV-ready?
Geïntegreerde aanpak ontbreekt nog
Yannis De Swert begon met een kleine rondvraag in de zaal. "Hoe is elektrificatie opgenomen in uw strategie? Volgt u de richtlijnen en de acties van de importeur van het merk? Heeft u een geïntegreerd plan, met doelstellingen voor mensen, infrastructuur en klantenbeleving? Adviseert u alleen op vraag? Werkt u met sales- en aftersalesdoelstellingen?"
Het gros van de aanwezigen stak de hand op bij de laatste vraag. "Dat is een goede weergave van de realiteit", zegt Yannis De Swert. "We zien dat bij heel wat ondernemingen nog geen sprake is van een geïntegreerde aanpak, waarin doelstellingen voor mensen, infrastructuur en klantenbeleving duidelijk gedefinieerd zijn."
Niet iedereen schakelt even snel
Op de vraag hoe bepaald wordt welke competenties er nodig zijn, liepen de antwoorden uiteen. Waar sommige organisaties ervoor kiezen om hun medewerkers de verplichte trainingen van het merk te laten volgen, opteren andere ervoor om hun technische medewerkers op te leiden tot EV-technici.
Het in kaart brengen van de vereiste competenties per functie, met daaraan gekoppeld opleiding, coaching en opvolging, is bij veel bedrijven nog niet aan de orde. Opleidingen aanbieden wanneer een medewerker daar behoefte aan heeft, is beter ingeburgerd.
"Het is duidelijk dat iedereen een ander ritme hanteert. Het is van cruciaal belang dat, als men stappen wil zetten, men weet dat dit moet gebeuren op elk niveau: van strategie tot klantenbeleving en technische competenties", concludeert Yannis De Swert.
EV-readiness speelt ook op klantenniveau
Overschakelen op elektrisch blijft een issue
Consumenten die de overstap naar elektrisch overwegen, zitten nog met veel vragen. Onwetendheid zorgt voor wantrouwen. Dat betekent dat er een grote rol is weggelegd voor verkopers, maar evengoed voor aftersales. "Consumenten staan open voor digitalisering, elektrificatie en automatisering, maar …" En dat is een grote maar, want er heerst bij heel wat mensen nog steeds zoiets als laadstress en range anxiety.
Dat bewijst ook het verhaal van Eric Herion, fleetmanager bij Infrabel. Hij vergezelde Yannis De Swert op het podium en vertelde over de elektrificatie van het Infrabel-wagenpark en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan.
Infrabel wil tegen 2035 zijn volledige vloot dienstvoertuigen elektrificeren. Dat vraagt niet alleen een forse uitbreiding van de infrastructuur; er moet ook aandachtig gekeken worden naar de behoeften van de medewerkers. Eric Herion: "Dat is voor mij eigenlijk het allerbelangrijkst. Om ondersteuning te bieden en hen te begeleiden bij de overschakeling naar elektrisch, doen we een beroep op de change manager bij Infrabel en op Educam."
"Vroeger gaf je de sleutel en de tankkaart af en klaar … Dat kan niet meer op die manier", zegt Eric Herion, fleetmanager bij Infrabel
Om en bij de twee uur opleiding
"Vroeger gaf je de sleutel en de tankkaart af en klaar … Dat kan niet meer op die manier", zegt Eric Herion. "Mensen maken zich zorgen over rijbereik, over waar ze kunnen laden en hoe ze dat moeten doen. Je kunt niet zomaar een elektrisch voertuig overhandigen en mensen aan hun lot overlaten", klinkt het.
Infrabel organiseert opleidingen van zo’n twee uur. "Daarin komen de belangrijkste zaken aan bod. Het gaat dan niet alleen over de autonomie van de wagen, ook het rijgevoel is een belangrijk thema. Veel mensen schrikken van het vermogen van een elektrisch voertuig. Daarom is het belangrijk om ook dat aspect te behandelen. We hopen dat we, door onze mensen op een correcte manier te informeren, een groot stuk ongerustheid wegnemen."
Infrabel verwacht ook dat bestuurders hun ervaringen delen met hun collega's. "Diegenen die een opleiding hebben gevolgd, die al met een dienstvoertuig of met een elektrische bedrijfswagen rijden, zetten we in als ambassadeurs voor de medewerkers die voor het eerst in een elektrisch voertuig stappen."
Klantenbeleving is key
Dimitri Van der Wilt is technical development coordinator bij Educam en houdt een stevige vinger aan de pols als het gaat over de evolutie van de EV-markt. Voor hij zijn blik op de toekomst richtte, had hij een aanbeveling voor de serviceadviseur. "Klantenbeleving mag niet onderschat worden. Er is niet één standaardaanpak; elke klant heeft zijn eigen profiel."
Iemand die lange afstanden aflegt, heeft andere behoeften dan iemand die op zoek is naar een stadswagen. Dat is evident. Maar het gaat verder dan advies en begeleiding bij de aankoop van een eerste elektrische wagen. Minstens even belangrijk is het antwoord op de vraag wat te doen in geval van een technisch probleem. "Men mag de impact van service en onderhoud niet onderschatten of minimaliseren", voegt Dimitri Van der Wilt er nog aan toe.
Blik in de glazen bol
Op de vraag wat er op ons afkomt, is de boodschap rechttoe rechtaan. "Los van de aandrijving, zien we dat alle bijkomende systemen ook verder elektrificeren." Hij is ervan overtuigd dat systemen zoals 'drive-by-wire', 'steer-by-wire' en 'brake-by-wire' aan populariteit zullen winnen en dat sensoren en actuatoren het zullen overnemen van mechanische en hydraulische verbindingen.
Dimitri Van der Wilt verwacht ook veel van bidirectioneel laden. "We zien een stijgende vraag over het gebruik van elektrische voertuigen als 'thuisbatterij'. Het is een vrij complex verhaal, met vele valkuilen, maar er is ook een enorm potentieel", besluit hij.
Wat betekent EV-ready concreet?
Yannis De Swert neemt er bij wijze van slotconclusie een quote van Julie Linders, district manager aftersales bij D'Ieteren, bij. "EV-ready zijn betekent dat onze dealers, onze processen en onze klantenbeleving klaarstaan om morgen de klanten bewuste keuzes te laten maken. En dat ze met vertrouwen, zonder zorgen en met de nodige flexibiliteit kunnen kiezen voor de mobiliteit van de toekomst."
GITHO Nijlen weigert zevende specialisatiejaar op te geven
Steven Helsen, directeur van GITHO Nijlen, kwam tijdens het AfterSales Connect-event spreken over samenwerking en over zijn visie op de opleidingen autotechnieken.
Opleidingen op maat van een veranderende maatschappij
De maatschappij verandert aan een rotvaart. Met de komst van AI is nogmaals gebleken hoe belangrijk technische opleidingen zijn en in de toekomst zullen worden. GITHO Nijlen kijkt niet weg en speelt in op een veranderende behoefte. "Wij willen studierichtingen aanbieden waar de maatschappij behoefte aan heeft", zegt Steven Helsen. Die visie werkt ook. Het leerlingenaantal steeg over een periode van tien jaar van 500 naar 800.
Uitbouwen niet afbouwen
Het aantal Vlaamse leerlingen dat voor een automotiveopleiding kiest, blijft beperkt. Volgens cijfers die Steven Helsen aanhaalt, volgen er in Vlaanderen slechts 3.456 leerlingen een opleiding automotive (derde graad). Dat komt neer op 2% van het totale aantal leerlingen in de derde graad van het secundair onderwijs in Vlaanderen. Binnen STEM vertegenwoordigt automotive ongeveer 12%. Dat stelt scholen voor een gigantische uitdaging en verscheurende keuzes: bouwen we opleidingen af, schrappen we ze of blijven we inzetten op opleidingen die weinig jong volk trekken?
Steven Helsen begrijpt welke financiële afwegingen scholen moeten maken wanneer leerlingenaantallen beperkt blijven. Het organiseren van 'dure' opleidingen zoals autotechnieken vraagt een grote financiële inspanning. "Scholen worden gefinancierd op basis van hun leerlingenaantallen. Als de inschrijvingen beperkt blijven, dan vraagt dat een grotere inspanning van de technische scholen zelf."
"Als er een kloof is, dan is dat voornamelijk aan onszelf en de sector te danken", zegt Steven Helsen, directeur van GITHO Nijlen
Voor Steven Helsen is de keuze echter klontjesklaar. De school weigert om haar autotechnische opleidingen af te bouwen. Sterker nog, GITHO Nijlen investeert in een nieuwe garage, zet volop in op elektrificatie en blijft het bedrijfsleven betrekken bij de invulling van bepaalde richtingen. De schooldirectie gelooft sterk in de rol van bedrijven als strategische partners bij het opleiden van toekomstig technisch talent.
Steven Helsen zegt dat er geen kloof hoeft te zijn tussen onderwijs en bedrijven. "Als er al een is, dan is dat voornamelijk aan onszelf en de sector te danken", zegt hij. "Voor het zevende specialisatiejaar 'Polyvalent mecanicien personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen' zijn we te rade geweest bij bedrijven. Zij, op hun beurt, zijn met een volledig nieuw verhaal op de proppen gekomen."
GITHO Nijlen organiseert vier modules.
Module 1: elektrische voertuigen
Module 2: nieuwigheden op vlak van verbrandingsmotoren
Module 3: diagnose
Module 4: rijhulpsystemen, comfortsystemen en ADAS-kalibratie
Per module zijn twee weken stage voorzien. "Dat is een vereiste van onze partners", zegt Steven Helsen. "Ze willen de tijd die nodig is om de leerlingen echt iets bij te brengen. Samen met onze partnerbedrijven streven we naar het verwezenlijken van een gemeenschappelijk doel, namelijk het zo goed mogelijk opleiden van leerlingen, zodat we een sterke instroom kunnen verzekeren."
De school organiseert het traject onder de naam 'Polyvalent mecanicien personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen'. De overstap naar 'Technicus EV' is een ambitie waarvoor volgens de directeur het vereiste leerlingenaantal nog niet wordt gehaald.
Nieuwe infrastructuur laat grenzen vervagen
Dat het GITHO Nijlen menens is, blijkt ook uit het nieuwe gebouw dat er straks zal verrijzen. "Het gebouw zal uit twee delen bestaan: een garage en een nieuw onderdak voor de eerste graad. In de nieuwe garage komen de activiteiten van de twee bestaande garages samen." De bedoeling is dat leerlingen uit verschillende richtingen van elkaar kunnen leren. "Wie goed is in diagnose, zal ook ervaring kunnen opdoen in onderhoud of herstellingen en vice versa."
Op die manier wil de school de polyvalentie van haar leerlingen versterken, zonder de eigenheid van de verschillende opleidingen uit het oog te verliezen.
Elektrificatie is een kans
Het blijft een grote uitdaging om jongeren warm te maken voor deze opleidingen.
"Jongeren die interesse tonen in auto's en techniek, worden thuis niet altijd aangemoedigd om een soortgelijke richting te volgen. Een kind kan enorm geïnteresseerd zijn in auto's. Maar dan hoor je ouders zich de vraag stellen: is dat geen te 'enge' richting? Kunnen we niet beter voor een bredere richting kiezen?"
Dat laat zich volgens Steven Helsen vooral voelen als er rondleidingen worden georganiseerd in de school. "Je merkt dat de autogarage niet altijd dezelfde indruk maakt als andere technische werkplaatsen. Ze denken soms: is dit alles? Leerlingen zien in andere ateliers veel meer machines en toepassingen."
"Het is aan ons en de andere scholen om de veelzijdigheid van de automotivewereld veel meer in de verf te zetten. Het draait al lang niet meer uitsluitend om olie verversen, onderdelen vervangen of mechanische herstellingen uitvoeren. De specialist van morgen moet op de hoogte zijn van elektronica, diagnosesystemen, elektrische aandrijftechnologie en zo veel meer."
De directeur sluit af en benadrukt dat elektrificatie een middel kan zijn om het imago van de opleiding te veranderen. Hij roept op tot samenwerking en vraagt hulp om de nieuwe garage ook van een passend wagenpark te voorzien. "Het zou een gemiste kans zijn om er alleen met het huidige wagenpark aan de slag te gaan."