Halogeen vervangen door led? Niet zomaar
DEKRA wijst op homologatie en compatibiliteit
Ledkoplampen bieden een hogere lichtopbrengst en kunnen de zichtbaarheid en verkeersveiligheid verbeteren. Ook bij oudere auto's met halogeenverlichting is een retrofit naar led steeds vaker mogelijk. DEKRA waarschuwt echter dat niet om het even welke ledvervangingslamp in een bestaande koplamp mag worden gemonteerd. De retrofitoplossing moet gehomologeerd én volledig compatibel zijn met de betreffende koplamp en het voertuig.
Ledverlichting is bij moderne auto's inmiddels gemeengoed, maar ook eigenaars van oudere voertuigen kunnen steeds vaker van de technologie profiteren. Volgens DEKRA benadert het licht van ledkoplampen sterker het daglicht dan dat van klassieke halogeenlampen. Bovendien wordt het wegdek beter verlicht en zijn objecten binnen de lichtbundel duidelijker waarneembaar.
De absolute luminantie van leds ligt volgens DEKRA vele malen hoger dan die van halogeenlampen. Een correcte retrofit kan daardoor niet alleen het rijcomfort in het donker verhogen, maar ook bijdragen aan de verkeersveiligheid.
Eerst compatibiliteit controleren
Vooraleer een halogeenlamp door een ledvariant wordt vervangen, moet worden nagegaan of voor de betreffende combinatie van voertuig en koplamp een toegelaten retrofitoplossing bestaat. DEKRA verwijst daarvoor naar de compatibiliteitslijsten die gevestigde verlichtingsfabrikanten op hun websites publiceren. Daarin staan de geschikte koplampen en bijbehorende voertuigtypes vermeld.
Het aanbod van gehomologeerde ledvervangingslampen wordt ondertussen steeds groter. Volgens DEKRA zijn inmiddels zelfs H11-ledlampen met ECE-goedkeuring verkrijgbaar die zonder verdere aanpassingen kunnen worden gemonteerd in voertuigen met daarvoor geschikte koplampen.
DEKRA waarschuwt tegelijk uitdrukkelijk voor ledlampen die niet voor de betreffende koplamptoepassing zijn goedgekeurd. Vooral bij producten van aanbieders buiten de Europese Unie adviseert de keuringsorganisatie om de homologatie zorgvuldig te controleren.
Niet alleen de fitting telt
Dat een ledlamp mechanisch in de fitting van een halogeenlamp past, betekent immers nog niet dat ze automatisch geschikt is voor de koplamp. De combinatie van lichtbron en koplampoptiek bepaalt mee hoe de lichtbundel op de weg terechtkomt.
Ook de technische montage kan meer omvatten dan alleen het vervangen van de lichtbron. Afhankelijk van voertuig en koplamp kunnen adapterringen of bijkomende componenten nodig zijn. Die moeten er onder meer voor zorgen dat de retrofitoplossing correct samenwerkt met de voertuigelektronica.
DEKRA adviseert daarom om een led-upgrade door een professionele werkplaats te laten uitvoeren. Een vakman kan nagaan welke goedgekeurde retrofitoplossing bij het voertuig en de betreffende koplamp hoort. Soms moet de koplamp daarvoor worden gedemonteerd om het typegoedkeuringskenmerk te kunnen controleren.
Koplampen nadien opnieuw controleren
Ook na de eigenlijke montage is het werk volgens DEKRA niet afgelopen. De organisatie adviseert om de koplampen na de ledretrofit in de werkplaats te laten controleren en correct af te stellen.
Voor de garage is dat een belangrijk aandachtspunt. Een hogere lichtopbrengst levert alleen een veiligheidsvoordeel op wanneer het lichtbeeld correct blijft en de koplampen juist zijn afgesteld. De retrofit moet dus als een volledige technische ingreep worden beschouwd en niet louter als het vervangen van een lamp.
DEKRA wijst in zijn Duitse advies bovendien op de mogelijke juridische gevolgen van niet-goedgekeurde onderdelen. De specifieke bepalingen die de organisatie daarbij vermeldt over de Duitse Allgemeine Bauartgenehmigung (ABG), de Betriebserlaubnis en het verplicht meenemen van bepaalde documenten gelden specifiek voor Duitsland en kunnen daarom niet zonder meer naar de Belgische situatie worden vertaald.
Extra aandacht bij oldtimers
DEKRA besteedt ook specifiek aandacht aan oldtimers. Daarbij geldt opnieuw dat het persbericht zich baseert op de Duitse regelgeving rond het H-kenteken voor historische voertuigen.
Om dat Duitse H-kenteken te behouden, zijn volgens DEKRA alleen goedgekeurde ledvervangingslampen toegestaan die in de originele koplamp worden gemonteerd. Ook de lichtkleur moet overeenstemmen met de oorspronkelijke uitstraling en de moderne lichtbron mag door het koplampglas heen niet zichtbaar zijn.
De volledige originele koplamp vervangen door een modern ledkoplampsysteem is binnen die Duitse regeling niet toegestaan wanneer het H-kenteken behouden moet blijven, omdat daardoor het historische uiterlijk van het voertuig te sterk verandert.
Voor Belgische oldtimers kunnen uit die Duitse bepalingen geen automatische conclusies worden getrokken. De algemene technische boodschap van DEKRA blijft wel relevant voor de werkplaats: controleer vóór elke ledretrofit of lichtbron, koplamp en voertuig daadwerkelijk tot een gehomologeerde combinatie behoren.