Grote controleactie viseert zware vervuilers
Slimme metingen verhogen trefkans bij wegcontroles
De Vlaamse overheid is gestart met een reeks intensieve wegkantcontroles om voertuigen met uitzonderlijk hoge uitstoot sneller op te sporen en uit het verkeer te halen. De controles verlopen in samenwerking met VLABEL Controle, lokale en federale politiediensten en delegaties uit Denemarken, Nederland en Ierland. Ook GOCA Vlaanderen en het Joint Research Center van de Europese Commissie ondersteunen de actie met technische expertise en innovatieve inspectiemethodes. Tegelijk zetten de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), Port of Antwerp-Bruges en het Europese onderzoeksconsortium Net4Cities uitgebreide campagnes op met remote sensing-technologie om voertuigemissies rechtstreeks op de weg te meten.
Volgens de betrokken instanties maakt de controleactie deel uit van een bredere strategie tegen emissiefraude en defecte emissiesystemen. Uit analyses blijkt dat een beperkte groep voertuigen verantwoordelijk is voor een disproportioneel groot deel van de uitstoot. Zo kan één Euro VI-vrachtwagen waarvan het emissiesysteem bewust werd uitgeschakeld evenveel stikstofoxiden uitstoten als vijftien correct functionerende vrachtwagens. Door dergelijke voertuigen gericht op te sporen, wil Vlaanderen de luchtkwaliteit sneller verbeteren en tegelijk zorgen voor eerlijke concurrentie binnen de transportsector.
Remote sensing stuurt controles aan
Bij de controles speelt remote sensing een centrale rol. Die technologie meet de uitstoot van voorbijrijdende voertuigen zonder ze te laten stoppen. Op basis van die gegevens kunnen inspecteurs voertuigen met een verhoogd risico vooraf selecteren voor een grondige controle.
Daardoor verlopen de controles efficiënter en blijft de hinder voor correct functionerende voertuigen beperkt. Waar klassieke controles slechts bij ongeveer 5% van de voertuigen problemen aan het licht brachten, stijgt dat percentage volgens eerdere ervaringen tot meer dan 80% wanneer inspecteurs gebruikmaken van meetgegevens. Vlaams onderzoek toonde bovendien aan dat een gerichte aanpak van de kleine groep probleemvoertuigen de uitstoot van de Vlaamse vrachtwagenvloot met meer dan 40% kan verminderen.
Geïntegreerde aanpak moet systeem slimmer maken
De Vlaamse overheid spreekt van een geïntegreerde en datagedreven aanpak waarbij metingen, keuringen en controles elkaar voortdurend versterken. Metingen langs de weg leveren informatie over individuele voertuigen, waarna inspecteurs gericht kunnen controleren op defecte of gemanipuleerde emissiesystemen. De resultaten van die controles worden vervolgens opnieuw toegevoegd aan databanken, waardoor het systeem zichzelf verder verfijnt.
Volgens Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns zorgt die werkwijze voor een efficiënter gebruik van de beschikbare inspectiecapaciteit. “Met gerichte controles halen we de grootste vervuilers van de weg, terwijl wie zijn voertuig correct onderhoudt daar geen hinder van ondervindt. Door technologie zoals remote sensing slim te combineren met keuringen en wegcontroles, boeken we snel vooruitgang voor onze luchtkwaliteit en zorgen we voor een eerlijk speelveld”, aldus Brouns.
Ook focus op fabrikanten en buitenlandse voertuigen
De Vlaamse aanpak richt zich niet alleen op transporteurs en voertuigeigenaars, maar moet ook bijdragen aan een strenger toezicht op voertuigconstructeurs. Via praktijkmetingen kan worden nagegaan of voertuigen ook onder reële rijomstandigheden aan de emissienormen blijven voldoen.
Daarnaast benadrukken de betrokken instanties dat de samenwerking met buitenlandse delegaties en Europese partners het internationale belang van de Vlaamse aanpak onderstreept. Vooral voor buitenlandse voertuigen zou de combinatie van meetgegevens en gerichte controles de pakkans aanzienlijk verhogen.
Vlaanderen wil controles structureel uitbreiden
De huidige controleactie kadert volgens de Vlaamse overheid in een ruimer pakket beleidsmaatregelen om de handhaving van voertuigemissies structureel te versterken. Daarbij wordt onder meer ingezet op een uitgebreid remote sensing-netwerk met vaste en mobiele meetinstallaties, nieuwe controleprocedures voor risicovoertuigen en een verdere uitbouw van databanken en samenwerkingsplatformen met partners zoals de stad Antwerpen.
De bedoeling is om voertuigen met uitzonderlijk hoge uitstoot sneller te detecteren en efficiënter aan te pakken, zodat Vlaanderen zijn luchtkwaliteitsdoelstellingen beter kan halen.
