Opinie: vertrouwen blijft struikelblok voor AI
Fleetmanagers zien potentieel, maar twijfels remmen adoptie
Zowat drie op vier fleetmanagers zijn bezig met of overwegen de implementatie van AI in het beheer van hun bedrijfsvloot. Toch kijkt bijna een kwart de kat nog uit de boom. Volgens Sylvie Verboomen, international keyaccountmanager bij Targa Telematics, zijn een gebrek aan vertrouwen en ervaring met AI-oplossingen voor fleetmanagement de belangrijkste struikelblokken. In deze opiniebijdrage legt ze uit waarom de technologie volgens haar klaar is voor grootschalige toepassing en waarom fleetmanagers vooral zelf de stap moeten durven zetten.
Fleetmanagers beginnen de voordelen van AI te erkennen, maar vaak blijven ze toch afwachtend. Nochtans is een datagedreven aanpak eerder een must dan een optie. Wie de stap zet, ervaart meteen hoe een AI-oplossing vlootbeheer verandert. Maar net daar knelt het schoentje voor de resterende 23%. De meerwaarde van AI voor een vloot wordt pas zichtbaar als je er effectief mee werkt. Sommige fleetmanagers voelen echter (nog) geen behoefte om de technologie te verkennen.
Waarom veranderen wat werkt?
Nog steeds zijn er fleetmanagers die voornamelijk op Excel rekenen om hun vloot te beheren. Tot voor kort was dat een uitstekende oplossing. In de sheet houden ze bijvoorbeeld de informatie bij die ze maandelijks van brandstofleveranciers krijgen. Hoeveel is er getankt? En wanneer heeft de wagen getankt? Dat laatste kan belangrijk zijn als het beleid tanken in het weekend verbiedt. Het uitvoeren van een controle met zo'n Excelsheet kan behoorlijk complex en tijdrovend zijn, maar het is een methode die al tientallen jaren functioneert. Dus waarom nu plots veranderen?
Vergelijk het met apparaten die ons huishouden vereenvoudigen. Wie thuis geen vaatwasmachine heeft, weet dat de afwas perfect met de hand kan worden gedaan. Wie er wel in investeert, merkt al gauw dat de vaat veel sneller achter de rug is en meestal ook een beter resultaat biedt. De tijd die je hiermee wint, kan je in andere dingen met meerwaarde investeren. Maar zolang je geen vaatwasmachine in huis haalt, ervaar je de voordelen niet en weet je dus ook niet wat mogelijk is.
In vlootbeheer staat AI voor hetzelfde obstakel. De voordelen zijn nochtans onmiskenbaar. Met AI verzamel je razendsnel gegevens van verschillende datapunten, waarna de technologie de info met data van de wagen vergelijkt om patronen en afwijkingen op te sporen. Zo zie je bijvoorbeeld niet alleen dat een bestuurder in het weekend 30 liter heeft getankt, maar ook dat slechts 20 liter in de wagen is terechtgekomen. Dat laatste kan erop wijzen dat nog een andere auto getankt heeft op kosten van de firma.
Ook in een elektrische vloot is dit belangrijk, onder andere om te controleren of een thuislader correct gebruikt wordt. Als een bestuurder 54 kWh laadt, terwijl de batterij van de wagen maar 40 kWh aankan, dan heeft wellicht een andere wagen met de laadpaal geconnecteerd.
Al deze factoren kan je met een simpele Excelsheet niet in kaart brengen. Geen wonder dus dat wie AI gebruikt nadien nooit meer wil terugkeren naar de oude manier van werken. Dat zou een stap achteruit zijn. Maar eerst moet je natuurlijk wel de stap voorwaarts durven zetten.
We vertrouwen toch ook op ChatGPT?
De huidige technologie is er in elk geval klaar voor. Het is niet de vraag of AI matuur genoeg is, maar wel of fleetmanagers bereid zijn om AI te vertrouwen. En dat zou niet onoverkomelijk mogen zijn. Als je fleetmanagers de vraag stelt of ze vandaag al AI gebruiken voor andere aspecten van hun werk, dan antwoordt de meerderheid positief. Bijna iedereen rekent op tools zoals ChatGPT of Claude. Dus waarom zou je AI dan geen kans geven in het vereenvoudigen van het vlootbeheer?
Wat is er nodig om ook twijfelende fleetmanagers te overtuigen? Het delen van ervaringen kan zeker helpen. Als je weet dat bedrijven tot 20% van hun kosten besparen, enkel en alleen door het brandstofverbruik met AI op te volgen, of nog, dat ze een besparing kunnen bereiken tot 30% op de opvolging van het onderhoud van de vloot, dan lijkt een slimme oplossing voor vlootbeheer in elk geval het overwegen waard. Bovendien helpt AI met de groeiende complexiteit van de vloot. Denk aan de impact van fiscaliteit, de snelle opkomst van technologie en het mobiliteitsbudget. AI biedt dé oplossing om al deze factoren vlot te beheren en op te volgen.
AI vervangt geen fleetmanagers
Behalve gebrek aan vertrouwen is angst een struikelblok voor fleetmanagers. Maar ook dat hoeft geen probleem te zijn. AI zal de menselijke rol in fleetmanagement nooit kunnen vervangen. De technologie reikt alle data en inzichten op een dienblad aan, maar neemt in eerste instantie geen beslissingen. Op het einde van de rit zit de fleetmanager nog altijd aan het stuur om knopen door te hakken. Maar intussen heb je wel veel tijd gewonnen.
Dat is zeker van belang voor kleinere bedrijven waar het werk van de fleetmanager vaak terechtkomt op het bord van de hr-manager, directieassistente of financieel directeur, bovenop hun eigen workload. Maar ook een fulltime vlootbeheerder heeft nuttigere dingen te doen dan het uitpluizen van dagdagelijkse data. Dankzij AI blijf je door de bomen het bos zien.
Een sprong in het diepe is gelukkig niet nodig. Ga eerst op zoek naar de specifieke pijnpunten van je vloot en identificeer relevante toepassingen. Heb je bijvoorbeeld veel ongevallen? Dan kan AI helpen om het rijgedrag van bestuurders te evalueren. Of staan wagens vaak stil met hoge herstelkosten? Dan kan de technologie de oorzaken achterhalen en preventief handelen. Zo gebruik je AI op maat van je behoeften en ervaar je sneller persoonlijke voordelen.
Eén ding is duidelijk: de speeltijd is voorbij. Het gaat niet langer over experimenteren met AI, maar over concrete adoptietrajecten. Men zegt soms terecht dat de beste AI 'onzichtbaar' is, in de zin dat deze technologie aansluit bij de reeds bestaande bedrijfsprocessen en tools. Dan is ze makkelijk te gebruiken. AI bespaart kosten en verhoogt de efficiëntie, duurzaamheid en veiligheid van het wagenpark. De intentie is er, de markt is er klaar voor. Nu komt het erop aan om de adoptie te versnellen en AI binnen fleetmanagement op grote schaal te verankeren om de voordelen maximaal te benutten.
Auteur: Sylvie Verboomen, international keyaccountmanager bij Targa Telematics